Những điều chưa biết về mức độ gây ô nhiễm của ngành công nghiệp dệt may

Dệt may - ngành công nghiệp tác động không nhỏ đến đời sống của nhân loại, tưởng chừng không hại nhưng lại hại không tưởng. Khi ngành công nghiệp này ngày càng phát triển, mặt trái mà nó để lại ngày càng lớn, gây ra ô nhiễm gần như toàn diện.

Theo Ủy ban Kinh tế Liên Hợp Quốc tại Châu Âu (UNECE), dệt may và chăn nuôi cùng xếp thứ 5 trong danh sách những ngành công nghiệp gây ô nhiễm không khí nặng nề nhất trên thế giới sau ngành điện - nhiệt, nông nghiệp, giao thông đường bộ và dầu khí. Dệt may cũng là ngành công nghiệp gây ô nhiễm nguồn nước đứng thứ hai trên thế giới. Để sản xuất 1 chiếc áo cotton, phải sử dụng tới 2,7 m3 nước và 150 gam hóa chất. Tuy nhiên, khoảng 15% tổng số vải ngành công nghiệp này bị sử dụng lãng phí. Những sản phẩm thời trang không bao giờ được bán hay sử dụng chiếm có đến 500 tỷ USD. Vì thế, ngành công nghiệp này gây tốn nhiều tài nguyên.

 

Nguy hại trong sản xuất

 

Một mối nguy hại tiềm ẩn rất lớn từ ngành dệt may chính là nhiễm độc chì. Chì được sử dụng nhiều trong màu nhuộm và chất giữ màu vải. Do đó, chất thải từ ngành dệt may tạo ra làm tăng nguy cơ nhiễm độc chì trong quá trình sản xuất. Những chất độc hại này sẽ gây ảnh hưởng lớn đến môi trường nếu tiếp xúc trong thời gian dài hoặc với nồng độ cao. Nghiêm trọng hơn, những chất trên còn có thể gây trơ hóa đất, ăn mòn vật liệu, ô nhiễm môi trường nước, đất. Trong toàn quá trình sản xuất không chỉ tốn nhiều năng lượng, ngành dệt may còn tạo ra nhiều chất thải dạng lỏng, khí và rắn.

 

Ô nhiễm nước (dạng lỏng)

 

Một thành phẩm được tạo ra từ ngành dệt may cần phải sử dụng rất nhiều hóa chất, thuốc tẩy, thuốc nhuộm. Do đó, trong quá trình sản xuất không thể tránh khỏi ngành dệt may phát sinh ra một lượng lớn chất thải nguy hại. Một lượng các chất thải sẽ bị thải ra môi trường phải kể đến: chất xút ((NaOH), Na2CO3) sử dụng để tẩy và làm bóng vải, NaClO dùng để tẩy trắng vải, Fomanđehit dùng để giữ màu và chống nhăn cho sợi vải, các hợp chất như natri sunfua (Na2S), natri hidrosunfit (Na2S2O4), Natri Sunfat (Na2SO4) có mặt trong màu nhuộm. Trong quá trình sản xuất nếu tồn dư, các chất này sẽ đi vào nước thải. Nồng độ càng cao, mức nguy hại càng lớn.

 

Ô nhiễm không khí (dạng khí)

 

Theo thống kê của Chương trình Môi trường LHQ, thời trang là ngành công nghiệp chiếm từ 8 - 10% lượng khí carbon phát thải, nhiều hơn lượng phát thải từ các máy bay và tàu thủy cộng lại. Các hạt bụi trong không khí khó quan sát được, nhưng nó vẫn ảnh hưởng một cách trực tiếp đến hơi thở của con người. Cùng với đó là các nhân tố gây ô nhiễm không khí như Nitrous oxide và sulphur dioxide tạo ra trong giai đoạn tạo năng lượng; hợp chất dễ bay hơi (VOC) tạo ra trong quá trình làm khô, xử lý nước thải. Tất cả đều ảnh hưởng dần dần đến sức khỏe và môi trường sống của chúng ta.

 

Ô nhiễm chất thải rắn (dạng rắn)

 

Cuộc thăm dò trên toàn thế giới từ năm 2019 cho thấy, có đến 83% người dân sở hữu ít nhất 6 món quần áo không mặc lại. Theo WRAP, mỗi năm có 350.000 tấn quần áo bị vứt bỏ trở thành phế thải. Ngành dệt may vô tình tạo ra lượng chất thải rắn vô cùng lớn, chúng sẵn sàng chờ đợi và lấp đầy các hố rác. Thực tế thì những món đồ bị lãng quên này đang có tác động xấu đến môi trường. Một số chất rắn gây ô nhiễm phổ biến của ngành dệt may phải kể đến là các xơ vải, sợi thừa, sáp, giẻ dính dầu mỡ.

 

Giải pháp hiệu quả

 

Tiêu dùng có ý thức và sử dụng có hiệu quả vẫn là giải pháp hàng đầu cho vấn đề ô nhiễm môi trường hiện nay. Khi người tiêu dùng không phung phí trong việc mua sắm quần áo, những tác động xấu từ ngành công nghiệp dệt may cũng sẽ giảm đi. Bên cạnh đó, việc tái chế sợi vải trong sản xuất có thể giúp giảm đáng kể nhu cầu sản xuất thêm sợi vải. Người tiêu dùng cũng nên tạo thói quen sử dụng tiết kiệm hoặc tái sử dụng các quần áo cho những mục đích khác. Những hành động cụ thể và gần gũi chúng ta có thể áp dụng, đó là những sản phẩm quần áo từ công nghiệp dệt may nếu không dùng nữa hoàn toàn có thể làm đồ handmade, đem tặng và đem bán lại. Bảo vệ môi trường cũng chính là bảo vệ sức khỏe cho chính mình.